Hen bethau!

Mae gen i theori y cychwynnodd tafodieithoedd Cymru gyda’n hen lwythi – ein hen tribes Celtaidd a oedd o gwmpas cyn ac yn ystod oes y Rhufeiniaid ym Mhrydain. Mae fy theori eto’n esbonio daeth ein tafodieithoedd heddiw oherwydd gwahaniaethu rhwng hen ieithoedd y llwythi eu hunain. Wrth gymharu map o diroedd y llwythi â map o ardaloedd rhwng ffiniau tafodieithol y Gymraeg ledled y wlad heddiw, gwelir bod hyn yn hollol bosibl – er nad wyf wedi mynd â’r syniad ymhellach.

Delwedd

Crëwyd y llun hwn gan Stephen Rule

 

Ond siŵr o fod mae topigau pwysicaf i’w trafod! Felly paham ac am ba reswm ydw i’n eich diflasu gyda hyn heddiw? Oherwydd llwyth y Dec(e)ang(l)i – llwyth Celtaidd gogledd ddwyrain Cymru…. llwyth Sir y Fflint a’i chyffiniau.

Pan oeddwn i yn y brifysgol, dewisais wneud traethawd estynedig ar iaith ein sir (neu ar HEN iaith ein sir, bellach). Y math o Gymraeg a siaredid ar draws Sir y Fflint – yn cynnwys Coed-llai. ‘Roedd hyn yn gythgam (hen air Sir y Fflint am ‘andros’, ‘hynod’) o ddiddorol i mi i’w weld, nid yn unig oherwydd bod Cymraeg yn ein pentref bach, ond Cymraeg a oedd yn unigryw i’n pentref.

Ysgrifennaf hyn gyda’r gobaith y bydd pobl yma sydd yn dal i ymfalchïo eu hunain yn ein hiaith speshal ni – hyd yn oed os ydyn’ nhw’n ymwybodol amdani neu beidio! Ac ysgrifennaf hefyd gyda’r obaith y gallaf ddadansoddi rhagor o dermau sy’n unigryw i Sir y Fflint a’i chyffiniau. Pethau fel s’ma’ pithe? er enghraifft, neu termau fel stryt yn lle stryd, a catel yn lle gwartheg.

Os wyddoch chi’n bersonol unrhyw eiriau neu dermau nad y’u clywsoch mewn unrhyw le arall yng Nghymru, neu ‘rydych chi’n adnabod rhywun a chanddynt hwy dermau unigryw, cysylltwch â mi trwy e-bost (ste_cymru_14@hotmail.com) neu drwy Drydar (@SteCymru14) – a gobeithio y gaf gyfle rywbryd yn y dyfodol i gyflwyno fy nghanfyddiadau a fy nghanlyniadau er mwyn i ni gyd ymfalchïo yn ein hunain, yn ein pentref, ac yn ein cymuned.

Diolch o’r galon

Gwenwyneb

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s